Çin Komünist Partisi’nin resmi sözcüsü olan Çin’in Global Times gazetesi, 7 Mart’ta, Ukrayna Azak Taburu’nu (daha sonra bir alay haline gelen) “neo-Nazizm” ve ABD hükümetini radikalleri finanse etmekle suçlayan bir “soruşturma yazısını” yayınladı. Ukrayna’da var olmayan “Nazizm”e karşı mücadelenin, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik hain saldırısının ana gerekçesi haline gelmesine rağmen, bu konu, Ukrayna’yı marjinalleştirmeye ve Ukrayna halkının mücadelesine yönelik uluslararası desteği baltalamaya çalışırken Kremlin ile dayanışma içinde olan bireysel medya kuruluşlarından ilgi görmeye devam ediyor. Global Times makalesinin yanı sıra Türkiye’nin Gazete Duvar, ABD merkezli NBCNews, Katar’ın Al Jazeera gibi diğer uluslararası yayınları, ABD’nin “Doğu Avrupa’daki aşırılık yanlısı güçleri teşvik etmek için Ukraynalı milliyetçileri desteklediğini” ve “Ukrayna’daki Nazi sorununun gerçek olduğunu” iddia ettiğini söyledi. 

Yaklaşık 1.000 savaşçıya sahip olan ve bölgesel olarak Berdyansk ve Mariupol’da bulunan Azak Alayının Ukrayna’daki faaliyetleri, Kırım’ın işgalini ve Donetsk ve Luhansk bölgelerinin belirli bölgelerinin ele geçirilmesini içeren Ukrayna’daki Rus askeri saldırganlığının başlamasından hemen sonra, 2014’teki kuruluşundan bu yana medyanın belirli bir kesiminin odak noktası olmuştur. Azak, Haziran 2014’te Mariupol’u kurtarıyor, Ilovaisk yakınlarındaki çatışmalara katılıyor, Ağustos 2014’ün sonundan itibaren Mariupol’u savunuyor ve Şubat 2015’te Rus ordusunun işgali altında kalan Şırokine kasabasını saldırıyordu.

Bununla birlikte, alay üyeleri ve dünya görüşleri, 2014’ten bu yana tüm üyelerinin Ukrayna’daki neo-Nazi gruplara katılımı hakkında çok sayıda fake yaratan medyanın dikkatinin odağı haline geldi. Böylece, Rus medyası, Nazi dövmeleri olan alay üyelerinin sahte fotoğraflarını yayınladı. Azak Alayı 11 Kasım 2014’te Ukrayna Ulusal Muhafızları saflarına dahil edildikten sonra, Rus medyası bu askeri oluşumun çoğunun artık “Naziler” olduğunu yazmaya başladı. 2022 yılı itibarıyla, Ukrayna Ulusal Muhafızlarının sayısı 60.000 kişidir, bu nedenle Azak Alayının 1.000 askeri “çoğunluğunu” oluşturamaz.

Azak Alayının şeytanlaştırılması, Rusya’nın ve savunucularının, Ukrayna toplumunda sağcı duyguların sözde büyüdüğü efsanesini körüklemesine izin veriyor. Ancak gerçekte, Azak Alayının sayısı son yedi yılda sadece 200 kişi arttı; 2014 itibarıyla 800 kişiden 2022’de 1.000’e çıktı. Alay üyelerinin kişisel görüşleri de oldukça çeşitlidir. Eski Ukrayna İçişleri Bakanı Arsen Avakov’a göre, “alayda Nazizm’e yönelik bir eğilim yok, ancak bazı üyelerinin kendi kişisel dünya görüşleri olabilir.”

Azak Alayının askerlerini tasvir ettiği iddia edilen Batı medyası ve sosyal ağlar tarafından hala yayınlanan ünlü fotoğraf da 2014 yılında monte edildi ve gerçek değil. Üzerinde “Azak” ın askerlerinin “gamalı haç” sembolünü taşıyan bayrakla fotoğraflandığı iddia edildi. Bunun, alay üyelerinin Nazi ideolojisine katılımını doğrulaması gerekiyordu. Ancak fotoğrafın, 2014 yılında Rus işgalcilerle birlikte Donbas’ın işgal etmeye katılan terörist Motorola’nın bir grup militanını gösterdiği ortaya çıktı. Orijinal fotoğrafta asılı olan Azak müfrezesinin bayrağı değil, onların bayrağıydı. Fotoğrafın sol tarafında, takım üyelerinden birinin elini kaldırdığı görülüyor. Motorola müfrezelerinin aynı bayrağı 2014 yılında Rus propaganda yayını Rusvesna tarafından yayınlandı. Rus medyasının Azak müfrezesinin Ukrayna’daki Nazi hareketlerine katılımına ilişkin diğer provokasyonları, hem Ukraynalı hem de Bellingcat gibi uluslararası kuruluşlar tarafından reddedildi.

Bununla birlikte, Azak Alayı, Rusya Federasyonu savaşında değil, Ukrayna toplumunun olası bir “radikalleşmesini” gören bazı Batı medyasını (çoğunlukla 2014’ten beri aynı olanlar) karıştırmaya devam ediyor. Komünist yayın Global Times tarafından yayınlanan bir makale, Rus propagandasının anlatılarıyla doludur ve hatta The Nation gibi Kremlin’e yurtdışında sadakatle hizmet eden yayınlara atıfta bulunmaktadır. “Azak Alayının Ukraynalı Nazileri”nin finansmanı için lobi yapan Pentagon olduğu iddiaları, Kremlin propagandasının bir başka tezahürüdür. 2014-2019 yılları boyunca, Ukrayna’ya askeri tahsisler sağlayan bazı ABD kongre üyeleri, aksine, Ukrayna’da “Nazizm”in finansmanı konusundaki korkularını dile getirdiler. Azak komutanı Denıs Prokopenko’ya göre, bu tür açıklamalar genellikle ABD kongre üyelerinin kuruluşun faaliyetleri hakkında yetersiz farkındalıktan kaynaklanıyordu. Şimdi Prokopenko, Ukrayna şehri Mariupol’u savaş alanında savunuyor; 7 Mart 2022’de, Rus birlikleri tarafından ele geçirilen şehirden bir video mesajı kaydetti. Gördüğünüz gibi, Azak komutanı herhangi bir Nazi sembolünü göstermiyor ve Nazi çağrısında bulunmuyor. Bunun yerine şehri kahramanca koruyor.

Azak Alayının Ukrayna’daki faaliyetlerinin küresel bir “Amerikan komplosunun” parçası olduğuna dair güvenini haklı çıkarmak için, Global Times, Çin Modern Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün ulusal güvenlik uzmanı Li Wei’nin görüşüne atıfta bulunuyor. O, “Ukraynalı neo-Nazilerin desteğinin ABD’nin kendi çıkarlarına hizmet ettiğini” açıklıyor. ABD, Ukrayna ile Rusya arasındaki çatışmaları kışkırtarak, Rusya’yı zayıflattı ve Ukrayna’yı NATO’ya itti; aynı zamanda ABD’ye stratejik olarak daha bağımlı hale gelen Avrupa ile ilişkilerini de geliştirdiler. Gerçekten de Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimden en çok yararlanan ABD’dir.” Azak Ukrayna Alayının dünyaya yönelik küresel tehdidini desteklemek için, yayının 2019’da Yeni Zelanda’daki camilere yönelik terörist saldırılar ve Hong Kong’daki protestolar sırasında üyelerinin varlığına atıfta bulunduğu iddia ediliyor. Bununla birlikte, bu tür bilgilerin bir onayı yoktur, çünkü alay saflarına sadece Ukrayna vatandaşlarını kabul edildiğini söylendi. Bu nedenle, dünyadaki ayrılıkçı veya terörist faaliyetlerde bulunmaları mümkün değildir. “Bu (Nazi) dünya görüşünü destekleyen herhangi bir aşırı sağ örgütün veya insanın daveti üzerine diyecek tek kelime yok. Birimin oluşturulmasından bu yana “Azak” alayı aracılığıyla hiçbir ABD vatandaşı Ukrayna’da ya da başka bir ülkede asker görevini yapmamıştı”, alayın komutanı Denis Prokopenko konuştu.

Rusya’nın kendisinde, Kremlin’de çok aktif olarak kullanılan birçok sağcı hareket var. Son yıllarda, bu tür hareketler daha da yoğunlaştı ve Kremlin’in toplumdaki yurtsever duyguları “sarmasına” ve Rus propagandasının altında yatan “raşizmi” teşvik etmesine yardımcı oldu. Rus yetkililer, toplumun kendi kendini organize etmesini engelliyor, onun yerine giderek daha fazla dış ve iç düşman korkuları temelinde yoğunlaştırıyor. Kremlin ayrıca, Kremlin yanlısı medyanın bahsetmekten hoşlanmadığı Nasienal Cephesi (Fransa), Halk Partisi (İspanya), Almanya Alternatifi (Almanya) gibi Avrupa’daki sağcı siyasi partileri de aktif olarak finanse ediyor.